Ermeniler Şu An Nerede? Hadi, Biraz Düşünelim!
Hadi gelin, biraz eğlenelim. Ermeniler şu an nerede, sorusunu sormak kolay, ama asıl mesele bu soruya nasıl cevap verebileceğimiz. Çünkü düşünün, bizim gibi sürekli “Yahu şu Ermeniler şimdi ne yapıyor?” diye kafa yoran birisi için, bu soru hayli derin bir anlam taşıyor. Benim gibi İzmir’de yaşayan, 25 yaşında, sürekli espri yapan ama her şeyi fazla düşünen birisi için de… işte, her şeyin başladığı nokta burası.
Ermeniler Şu An Nerede? Sokağa Çık, Bir Bak
İzmir gibi kozmopolit bir şehirde, farklı kültürlerden, inançlardan ve milletlerden insanlarla iç içe yaşıyoruz. Ermeniler de buradalar. Hatta bir kısmı şu an belki de tam karşınızda, kahvenizin yanında oturmuş sohbet ediyordur. Ama “Şu an nerede” sorusunun cevabı sadece fiziksel bir yerle ilgili değil, daha çok sosyo-kültürel bir mesele haline geliyor. Yani, “Ermeniler şu an nerede?” sorusuna cevap vermek için biraz derinlemesine düşünmek gerekiyor.
Biraz hayal kuruyorum…
“Ben: Ermeniler şu an nerede, ya?
Arkadaşım: Ne demek istiyorsun?”
Ben: Yani, bildiğimiz o Ermeni grubu var ya, her zaman şehre renk katan… Onlar şimdi ne yapıyor?
Arkadaşım: Ya senin aklın durdu mu? Ermeniler nerede, her yerde işte!”
İzmir’de, Karşıyaka’da, Alsancak’ta, belki de Göztepe’de bir Ermeni caddesinde yürürken, aslında neredeyse her gün farklı bir Ermeni topluluğuyla karşılaşıyoruz. Bu, sadece onların fiziksel olarak nereye gittikleriyle ilgili değil, aynı zamanda sosyal kimliklerinin hangi alanlarda öne çıktığıyla ilgili bir soru. Hani düşünsenize, bir akşam yemeğinde garsona “Ermeni mi?” diye sormak ne kadar normal olurdu? Belki de böyle bir soru sormak, onlara yer açmak anlamına gelir… ya da belki de sadece sinir bozucu bir konu haline gelir, kim bilir?
Ermeniler Şu An Nerede? Dünya Turunda Mı?
Peki, ya dünyada? Ermeniler şu an nerede, sadece İzmir değil, global anlamda da neredeler? Bazen internette gördüğümüz haberlerde, “Ermeni mutfağı dünyada en popüler yemeklerden biri haline geldi!” deniyor. Hani Türkiye’nin her yerinde döner satılmakta, o kadar ama Ermeni mutfağı… Valla, o kadar bilinmiyor. Ama işte, Ermeniler bir şekilde yerleşmiş, her birinin şehri farklı bir ülke olmuş gibi.
Bir başka akşam, arkadaşlarla film izlerken, bir Ermeni karakterin yer aldığı sahnede gülmeye başladım.
Arkadaşım: Neden gülüyorsun?
Ben: Ermeni, dünya turunda!
Arkadaşım: Lan, seninle şaka yapamıyoruz…
İşte, komik kısmı burada başlıyor. Ermeniler, bir yandan yerleşim yerlerini genişletiyorlar, kültürlerini dünyaya tanıtıyorlar, diğer yandan her yerde “Ermeni mi?” diye sorgulama yapılıyor. Yani, nereye gitsek, “Ermeniler şu an nerede?” sorusuna bir cevap bulmak zor, çünkü gerçekten her yerde, her zamanda!
Ermeniler ve Sosyal Medya: Aha, Buradalar!
Bir de şu sosyal medya meselesi var. Ermeni kültürü son yıllarda sosyal medya sayesinde daha da görünür oldu. Geçen gün, Instagram’da bir Ermeni şefin yaptığı yemek videosunu izledim. Fark ettim ki, yahu bu adam tam anlamıyla dijital bir fenomen olmuş! Hem yemek yapıyor, hem de “Ermeni mutfağı” adı altında dünya çapında takipçi kazanmış. “Ermeniler şu an nerede?” sorusunun cevabını sosyal medyada bulmak, biraz da bugünün dijital çağında eskiye bakmak gibi.
Düşünsenize, Instagram’da tanıdık birini takip ediyorsunuz, birdenbire hikayesinde “Ermeni düğünü” paylaşmaya başlıyor. Kafamda o an bir şeyler patlıyor, “Ermeniler şu an nerede?” diye bir cümle kendiliğinden çıkıyor. “Eyvah! Birdenbire Ermeni düğünü modasına girdik!”
Tabii, Ermeni kültürüne dair paylaşımlar, hem komik hem de düşündürücü. Mesela, Ermeni şarkılarının, danslarının ve yemeklerinin bu kadar popüler olması, toplumların, kültürlere olan ilgisini yansıtan bir şey. Kısa diyalog:
Ben: “Ermeni düğünü varmış, gidelim mi?”
Arkadaşım: “Nerede?”
Ben: “Ermenistan’da.”
Arkadaşım: “İzmir’deki düğüne gitseydik, olurdu ya…”
İşte bu, aslında biraz da şunun göstergesi: Ermeniler şimdilerde dünyanın her yerinde varlar. Yani, sadece bir yerlerde yaşamıyorlar. Dünya çapında, kültürlerini hem sosyal medyada hem de günlük yaşamda “şu an” farklı yerlerde sergiliyorlar.
Ermeniler Nerede? Gerçekten Şehirde Bir Yerde Mı?
Şimdi soralım: Ermeniler şu an gerçekten neredeler? İzmir’in en işlek caddelerinde, kafelerde, belki de sahilde yürürken… aslında her yerde! Ama bir yandan da geleneksel kültürlerini taşıyorlar. Bazı Ermeniler, dini yapılarında, sosyal normlarında, geleneklerinde köklerine sıkı sıkıya bağlı kalırken, diğerleri ise tüm dünyada dağılmış ve globalleşmiş. Kültür, insanlar ve yerler arasında öyle bir dans var ki, hangi birini tanımlayacağımızı bilemiyoruz.
Sonuç: Her Yerde, Ama Nereye Gittiği Belirsiz
Ermeniler şu an neredeler? Aslında cevap, biraz hem dünyada hem de her zaman içimizde. Kültürlerini her alanda, sosyal medyada, restoranlarda, sahillerde sergileyen bir toplum olarak, nereye gitsek bir iz bırakıyorlar. Birinin Ermeni olmasının, sosyal statüsü, kimliği ve ya da yaptığı işten bağımsız olarak, aslında dünyanın her yerine dağılmış olmaları bizi şaşırtıyor. Onlar her zaman bir adım öndeler.
Tabii, son söz olarak, kendi iç sesimi de duyar gibiyim: “Şu an İzmir’de en iyi ermeni kahvesi nerede acaba?”